Minister van Mobiliteit François Bellot en Vias institute hebben vandaag een autonome shuttle zonder bestuurder getest. Het is de eerste keer dat zo’n test in België gedaan wordt. Deze shuttles kunnen mensen oppikken en terug afzetten, stoppen als er zich obstakels op de weg bevinden en reageren op voetgangers en fietsers. We verwachten dat de shuttles in de komende jaren vaak gebruikt zullen worden. In de komende maanden zal het verkeersreglement ook aangepast worden. Zo kunnen vanaf begin 2018 er tests plaatsvinden met volledig autonome voertuigen op de openbare weg.

De milieuvriendelijke autonome shuttles kunnen een tiental personen vervoeren en zijn ideaal om korte vastgelegde trajecten zelfstandig te overbruggen. Tijdens onze test rijden ze zo’n 11 kilometer per uur, maar ze kunnen in de praktijk rond de 20 kilometer per uur rijden. Momenteel worden ze gebruikt in een ‘beschermde’ omgeving waarbij er geen interactie is met andere wagens. Al zouden ze ook in stedelijke context perfect gebruikt kunnen worden om het aantal korte autoverplaatsingen te verminderen. Ze zijn daarnaast ideaal om te gebruiken op campussen, pretparken en om mensen van de parking van een ziekenhuis naar de ingang te vervoeren.

Goed voor de verkeersveiligheid en de mobiliteit

In de toekomst zullen er wellicht 2 aanvullende vervoersmodi bestaan: mensen rijden met hun eigen voertuig tot een bepaalde plaats waarna een zelfrijdende shuttle hun langs welbepaalde korte trajecten naar het stadscentrum brengt waar geen individuele voertuigen toegelaten worden. Dit kan een perfecte aanvulling zijn op het huidige openbaar vervoer. Deze shuttles zijn niet alleen voordelig voor de mobiliteit, maar ook voor de verkeersveiligheid.

De autonome shuttles kunnen immers andere weggebruikers zoals voetgangers en fietsers detecteren zodat botsingen op deze trajecten vermeden kunnen worden. De shuttles zijn daarvoor uitgerust met 4 Lidars, die door middel van lasertechnologie de omgeving scannen.

Enkele ongemakken en beperkingen

Zoals bij elke nieuwe technologie zijn er een aantal obstakels die nog overwonnen moeten worden.

Extreme weersomstandigheden zijn problematisch voor de autonome shuttle. Felle regen, hevige mist, en zeker sneeuw kunnen ervoor zorgen dat het zicht van de lasers belemmerd wordt waardoor de omgeving niet accuraat wordt gescand. De batterijen zijn bovendien niet voorzien op extreme temperaturen zoals vrieskou of temperaturen boven de 40° Celsius.

 

Ook de openbare infrastructuur moet aanzienlijk worden verbeterd zodat zelfrijdende shuttles de verkeersborden en rijstroken goed kunnen detecteren als ze op de openbare weg willen rondrijden. De situatie zou kunnen verbeteren dankzij projecten voor wegen die zelf communiceren, maar daarvoor zijn er nog grote investeringen vereist.

Belangrijk is ook hoeveel vertrouwen mensen hebben in zo’n autonoom voertuig? Willen ze dit wel gebruiken? Het is hetzelfde vertrouwen dat mensen enkele tientallen jaren geleden ook in liften moesten krijgen. Toen was er ook nog een liftboy of girl nodig.

De communicatie van de shuttle naar de andere weggebruikers is cruciaal. Hoe weet een voetganger dat hij gedetecteerd is door de shuttle en kan oversteken? Momenteel zijn er geen duidelijke signalen die de shuttle uitstuurt naar de andere weggebruikers. Ook is het geluid van deze shuttles, of eigenlijk de afwezigheid van geluid, nog een probleem, vooral voor blinde mensen of mensen met een beperkt zicht.

Nieuws over de autonome voertuigen

Nochtans zijn autonome voertuigen de oplossing van de toekomst. De detectiesystemen zorgen ervoor dat de verkeersveiligheid verbetert omdat de menselijke factor, die verantwoordelijk is voor veel ongevallen, verminderd wordt. Ook de mobiliteit wordt uiteraard verbeterd. Om zich op deze evolutie voor te bereiden heeft de ministerraad reeds een ‘Gedragscode voor testen van autonome voertuigen’ op de openbare weg goedgekeurd. Dit document dient vandaag als leidraad voor alle tests die vandaag in België gebeuren. Toch blijft er nog een barrière voor de autonome voertuigen van niveau 5. Dat zijn voertuigen die rondrijden zonder bestuurder of operator aan boord.

Deze voertuigen worden vandaag nog verbannen naar privéterrein. Binnenkort zal er een nieuwe regel ingevoerd worden in het verkeersreglement. Die laat de minister (of zijn afgevaardigde) toe om in het kader van tests, in uitzonderlijke toestanden (en beperkt in de tijd), eender welke regel goed te keuren in het verkeersreglement.  Deze nieuwe maatregel gaat zo snel mogelijk in 2018 van kracht.

De grens tussen tests op private wegen en de openbare weg, wordt steeds kleiner. We hebben daarom een ‘Code of Practice’ opgesteld en in de nieuwe Wegcode krijgen dit soort voertuigen ook een plaats. De laatste 2 jaar heb ik samen met mijn Europese collega’s veel energie gestoken om vaart te krijgen in de introductie in ons verkeer van deze autonome en geconnecteerde voertuigen. Het is vooral op dit niveau dat de essentiële vragen opgelost moeten worden. Het gaat dan vooral over een geharmoniseerde wetgeving en technologie om deze intelligente voertuigen toe te laten de grenzen over te steken. Maar wees er zeker van dat we met Europa en ook wereldwijd al onze krachten bundelen om ervoor te zorgen dat we deze uitdaging aan zullen kunnen.

- François Bellot, Minister van Mobiliteit

Deze test van een autonome shuttle is een perfect voorbeeld van de uitdagingen die Vias institute te wachten staat. We testen deze shuttles hier nog tot eind oktober en maken daar dan een rapport over. Wanneer deze shuttles ook effectief in ons verkeer zullen opduiken, blijft koffiedik kijken, maar dat ze in de toekomst ook effectief rondrijden in ons verkeer, daar zijn we zeker van. We gaan alvast door om deze nieuwe innovaties, samen met alle andere innovaties die de verkeersveiligheid en mobiliteit verbeteren, van dichtbij op te volgen. 

- Karin Genoe, CEO Vias institute