Elk jaar zijn er meer dan 700 kinderen betrokken in een fietsongeval

Volgens een nieuwe enquête van het BIVV blijkt 60% van de Belgen voorstander te zijn van de verplichting van de fietshelm voor jonge fietsers. Binnen een maand wordt het in Frankrijk effectief verplicht voor kinderen onder de 12 jaar. Een analyse van het BIVV toont aan dat deze maatregel gerechtvaardigd is:  meer dan de helft van de kinderen die in het ziekenhuis belandt na een fietsongeval, zijn geraakt aan het hoofd.

Groot sociaal draagvlak voor de verplichting van de fietshelm voor kinderen

Volgens een nieuwe enquête van het BIVV bij een representatieve steekproef onder de bevolking, zijn 6 op 10 ondervraagden voorstander om de helm te verplichten bij kinderen onder de 14 jaar. Walen (74%) en Brusselaars (68%) staan er positiever tegenover dan Vlamingen (50%). Uit het onderzoek blijkt trouwens ook dat de helft van de ondervraagden voor een algemene verplichting van de fietshelm is. Ook daar zijn de Walen (67%) en Brusselaars(61%) meer voorstander van een verplichting dan de Vlamingen (40%).

Een vijftigtal doden en zwaargewonden

Jaarlijks raken er minstens 700 kinderen jonger dan 14 jaar betrokken bij een verkeersongeval als fietser. Een vijftigtal daarvan raken daarbij dodelijk of ernstig gewond[1]. Het is niet geweten of de jonge fietsers die betrokken waren bij deze ongevallen al dan niet hun helm droegen.

De fietshelm verplichten voor kinderen lijkt nochtans logisch omwille van de 5 volgende redenen:

1.Twee keer meer risico

Voor jonge fietsers is het risico op ernstige of dodelijke verwondingen het grootst tussen 6 en 14 jaar. Op die leeftijd lopen ze bijvoorbeeld bijna twee keer zoveel risico dan tussen 15 en 17 jaar en 2,5 keer zoveel risico dan tussen 18 en 24 jaar.

2. In 1 op 2 ongevallen wordt het hoofd geraakt

Uit een studie van het BIVV in een aantal ziekenhuizen, blijkt dat een derde (32%) van alle fietsers die werden opgenomen hoofd- of hersensletsels hadden. Als we specifieker kijken naar kinderen tussen 0 en 14 jaar, dan gaat het zelfs om meer dan de helft (53%). 

3. 70% minder risico op hoofdletsels

Wanneer je een helm draagt, loop je 70% minder risico op een hoofdletsel. Dit is vooral belangrijk voor jonge kinderen, want een hoofdletsel is op die leeftijd vaak ernstiger dan voor een volwassene.

4. Geen negatief effect op fietsgebruik

Een argument dat vaak wordt aangehaald door verenigingen die tegen de verplichting van de fietshelm zijn, is dat het sommige personen zou weerhouden om de fiets te nemen. Er bestaat nochtans geen enkele betrouwbare studie die aantoont dat de verplichting van een fietshelm voor kinderen ervoor zou zorgen dat er minder met de fiets zou gereden worden op langere termijn. Fietsobservatorium Brussel heeft een telling gehouden. Daaruit blijkt dat 7 op de 10 kinderen in Brussel al een helm dragen, terwijl de fiets enorm aan het boomen is sinds enkele jaren.

5. Bij 90% gaat het om een eenzijdig ongeval

Bij een botsing tussen een fietser en een gemotoriseerd voertuig biedt de helm misschien niet altijd voldoende bescherming tegen hogere snelheden. De fietshelm is het meest efficiënt bij een valpartij. Een onderzoek van het BIVV toont aan dat 90% van de fietsers die opgenomen werden in het ziekenhuis, betrokken waren bij een eenzijdig ongeval. 

Een maatregel die bijna overal werd ingevoerd

Een bewijs dat de maatregel wel degelijk steek houdt, is dat de fietshelm verplicht is voor iedereen in Finland en in Spanje buiten de bebouwde kom. 12 lidstaten van de EU hebben de maatregel ingevoerd voor kinderen:  

jonger dan 10 jaar: in Malta
jonger dan 12 jaar: in Letland en Oostenrijk
jonger dan 15 jaar: in Slowakije, Slovenië, Zweden en IJsland
jonger dan 16 jaar: in Spanje, Kroatië en Estland
jonger dan 18 jaar: Litouwen en Tsjechië

In Frankrijk zal de maatregel ook gelden vanaf 22 maart.

In Nederland is de Nederlandse Stichting Wetenschappelijk onderzoek (SWOV) van mening dat de verplichting van de fietshelm voor kinderen jaarlijks 5 levens zou kunnen redden en 140 zwaargewonden zou kunnen vermijden.

Besluit

Vanuit wetenschappelijk standpunt is er een consensus dat een helm hoofd- en hersenletsels kan voorkomen. Omdat fietsers een groter risico lopen in het verkeer, raadt het BIVV alle tweewielers aan om systematisch een helm te dragen. Voor jongeren tot 14 jaar zou die volgens het BIVV zelfs verplicht moeten worden. Tot die leeftijd leren jongeren welke gevaren ze in het verkeer tegenkomen. Het constant controle houden over hun fiets zorgt bovendien soms nog voor problemen en daardoor hebben ze meer kans om te vallen.

Een invoering van de verplichting van de fietshelm zou uiteraard gepaard moeten gaan met andere maatregelen zoals: een continue verbetering van de infrastructuur voor fietsers, sensibiliseringscampagnes voor de automobilisten rond meer respect voor de kwetsbare weggebruikers, maar ook campagnes voor de fietsers zelf zodat ze de wegcode respecteren en het nut inzien van een goed onderhouden fiets, meer controles enz.

Het BIVV heeft een laboratorium waar fietshelmen voor kinderen getest worden. Kijk hieronder naar het filmpje en bekijk de impact van een botsing aan 20 km/u op een helm.

 

 

Download hier het persbericht

Contactpersoon:

Stef Willems, woordvoerder BIVV: 0473/85.59.44


[1] Dit is een onderschatting van de werkelijkheid. Uit een studie van het BIVV blijkt dat 80% van de ongevallen waarbij een fietser zwaar gewond is, niet geregistreerd wordt.