Volgens een nieuw rapport van Vias institute stijgt het aantal letselongevallen waarbij een landbouwvoertuig betrokken is met 40% in september en oktober in vergelijking met het jaarlijks gemiddelde. Het zijn duidelijk de twee maanden met het hoogste risico op een ongeval. Ongevallen met landbouwvoertuigen zijn 3,5 keer ernstiger dan andere ongevallen. Wanneer de tractorbestuurder gewond is, is dat in 1 op de 10 gevallen een bestuurder jonger dan 17 jaar. Voorzichtigheid is dus geboden op onze wegen tijdens deze oogstperiode. 

Elk jaar zijn er tijdens het oogstseizoen meer landbouwvoertuigen op onze wegen. Soms stelt dit in combinatie met andere weggebruikers problemen voor de verkeersveiligheid. De toegenomen aanwezigheid verhoogt het risico op ongevallen, terwijl het gewicht en de constructie van deze voertuigen de gevolgen van het ongeval vaak ernstig maken.

Meer dan 200 letselongevallen elk jaar

Gemiddeld gebeuren er elk jaar in ons land 220 letselongevallen met een landbouwvoertuig. Die ongevallen nemen toe in september en oktober met 40% in vergelijking met het jaarlijks gemiddelde. De laatste 5 jaar gebeurden in totaal zo ongeveer 130 ongevallen in september en evenveel in oktober in vergelijking met 90 letselongevallen tijdens de andere maanden.

5 karakteristieken van ongevallen met een landbouwvoertuig 

1)    Ongevallen 3,5 x zo ernstig

Wanneer een landbouwvoertuig betrokken is in een verkeersongeval in België, is de kans op een dodelijke afloop 3,5x groter dan voor de andere letselongevallen in ons land. Tussen 2021 en 2025 waren er gemiddeld elk jaar 9 dodelijke ongevallen waarbij een landbouwvoertuig betrokken was. De toegenomen ernst kan verklaard worden door het gewicht van de voertuigen en de robuustheid van deze toestellen. Daarnaast worden er steeds meer krachtigere tractoren verkocht (meer dan 250 PK). In 2021 ging dat over 13% van de verkochte tractoren, in 2024 was dit al 22,5%. 

2)    Bestuurders die soms heel jong zijn

1 op 10 bestuurders van een landbouwvoertuig die gewond zijn, is jonger dan 17 jaar. In totaal vertegenwoordigen bestuurders jonger dan 24 jaar een derde van alle slachtoffers (32%).

De wetgeving laat toe dat jongeren vanaf 16 jaar hun rijbewijs G kunnen behalen en een landbouwvoertuig besturen op de openbare weg (de totale toegelaten massa is voor bestuurders tot 18 jaar wel beperkt tot 20 ton).

3)     Verlies van controle over het voertuig

De 3 belangrijkste oorzaken van ongevallen met deze voertuigen zijn het verlies van controle over het voertuig (18%) en dat ondanks de relatief lage snelheid, het niet-respecteren van de voorrangsregels (16%) en het omkantelen van het voertuig (12%). Een Franse enquête uit 2021 bij 400 landbouwers toonde aan dat 31% hun gsm al rijdend gebruikt. Dat kan mogelijk een ongevalsfactor zijn bij sommige ongevallen. 

4)  Vooral laterale aanrijdingen

Bijna 1 op de 3 ongevallen (31%) tussen 2021 en 2025 met een landbouwvoertuig was een zijdelingse aanrijding, gevolgd door aanrijdingen langs achter (15 %), frontale aanrijdingen (11 %), botsingen met een obstakel langs de kant van de weg (12 %) en flank tegen flank aanrijdingen (11%) 

5)    Vooral buiten de bebouwde kom

De overgrote meerderheid van de ongevallen in de periode 2016-2025 met landbouwvoertuigen gebeurt buiten de bebouwde kom (63%) Dat is exact het omgekeerde van het totaal aantal ongevallen, want daarvan gebeurt 63% binnen de bebouwde kom. 

Karin Genoe, CEO Vias institute: “Ongevallen met landbouwvoertuigen komen niet heel vaak voor, maar ze zijn wel ernstiger dan een gemiddeld ander verkeersongeval. Soms zijn er ook zeer jonge bestuurders bij betrokken. De machines van tegenwoordig zijn zwaarder en krachtiger dan enkele jaren geleden en daarom niet altijd makkelijk te besturen, vooral voor jongeren met weinig rijervaring. Hoe dan ook is voorzichtigheid voor alle weggebruikers geboden tijdens deze oogstperiode.”

5 tips voor de andere weggebruikers

1)    Heb begrip voor de landbouwers die hun oogst moeten binnenbrengen en hou rekening met extra verkeer dat hierdoor ontstaat.  Hoffelijkheid kan wonderen verrichten.

2)    Vertraag in de buurt van een landbouwvoertuig. Het voertuig kan traag rijden en opeens bruusk remmen.

3)    Haal niet in tenzij je een goede zichtbaarheid hebt. Vooral in de buurt van de toegangswegen naar de velden kunnen gevaarlijke situaties ontstaan.

4)    De dode hoek bestaat ook voor landbouwvoertuigen. Ze beschikken vaak niet over dodehoeksensoren. Probeer als fietser en voetganger daarom oogcontact te maken met de bestuurder en wees je bewust van de dode hoek.

5)    Let goed op de waarschuwingen voor slipgevaar. Pas je snelheid er zeker op aan, want het kan zowel als automobilist of bestuurder van een tweewieler potentieel gevaarlijk zijn.