Een 35-jarige vader was met zijn 2 peuters op weg naar een familiefeest. Getuigen zagen hoe hij het rode licht en de gesloten slagbomen van de overweg negeerde. Een noodremming van de treinbestuurder kon de aanrijding niet vermijden. De drie inzittenden in de wagen waren op slag dood… Gelukkig gaat het hier maar om een “crashtest” met dummies, georganiseerd door spoorbeheerder Infrabel en Vias institute. Helaas gebeuren dergelijke ongevallen nog al te vaak. Daarom lanceren de twee bedrijven deze nieuwe en realistische sensibiliseringscampagne om levens te redden en alle weggebruikers bewust te maken om altijd de verkeersregels te respecteren.

 Aanrijding tussen trein en wagen aan overweg is choquerend… maar realistisch

Zondag 6 mei vormde de overweg rue de la Commanderie in Frameries (Bergen) het decor voor de nieuwe campagne rond spoor- en verkeersveiligheid. Op de spoorlijn tussen Bergen en Quévy, die buiten dienst was gesteld en waar er op zondag geen reizigerstreinen rijden, werd een zone van 2 km afgesloten en bewaakt door politie en spoorwegpersoneel om de “crashtest” in alle veiligheid te laten plaatsvinden.

Een lege locomotief (85 ton) werd vanuit Frameries voortgeduwd door een bemande locomotief. Op 500 meter van de overweg werd de lege locomotief losgelaten waarna hij met een snelheid van 75 km/u in aanrijding kwam met de stilstaande auto (1.000 kg of 1 ton) aan de overweg. De locomotief raakte, zoals voorzien, de achterkant van de wagen die volledig om zijn as tolde en zwaar beschadigd naast het spoor tot stilstaand kwam. De brokstukken van de wagen slingerden hierbij in het rond en kwamen vele meters verspreid rond het wrak op en naast het spoor terecht. De locomotief zelf stopte 150 meter na de aanrijding.

Tijdens de crashtest kwamen de bestuurder (vader) en de twee inzittenden (peuters) om het leven… maar deze keer ging het gelukkig om dummies (mannequinpoppen).

De crashtest en campagne werd volledig door Infrabel bedacht en verder ontwikkeld in nauwe samenwerking met Vias institute, de lokale brandweer, de lokale politie, de federale spoorwegpolitie en Securail (NMBS). Voorafgaand aan de eigenlijke crashtest werden er tientallen voorbereidende veiligheidstesten gerealiseerd. In totaal waren er 160 medewerkers betrokken op het terrein en/of achter de schermen om alles veilig en vlot te laten verlopen.

Transversale campagne rond “crashtest” is uniek en een wereldprimeur

Het feit dat elke partner vanuit zijn domein bepaalde veiligheidsaspecten heeft getest, onderzocht en in zijn communicatie zal gebruiken, maakt deze transversale campagne uniek. Bovendien is het ook de allereerste keer dat een crashtest wordt georganiseerd voor wetenschappelijke doeleinden en vanuit het standpunt van de verkeersveiligheid: een wereldprimeur.

Sinds vele jaren wijzen Infrabel en andere instanties op de risico’s van gevaarlijk gedrag aan overwegen: ongeveer wekelijks gebeurt er aan een overweg in België een ongeval en bijna maandelijks valt hierbij een dode. Het niet naleven van de verkeersregels is een sociaal-maatschappelijk probleem. Met deze nieuwe campagne slaan Infrabel, Vias institute, de brandweer, de federale spoorwegpolitie en Securail de handen in elkaar om gezamenlijk iedereen bewust te maken om altijd en overal de veiligheid te respecteren. 

Het scenario en de beelden van de “crashtest” (gefilmd door 3 drones en 20 camera’s rond of in de auto) vormen de rode draad van de nieuwe veiligheidscampagne die door de partners grootschalig zal worden verdeeld via eigen kanalen waaronder ook sociale media (Website, Facebook, Instagram, YouTube, Twitter, …). De campagne zal ook worden gebruikt tijdens allerlei sensibiliserings- en veiligheidsacties (opleidingen, lessen in scholen, politie- en verkeersdagen, evenementen, …).  

Vias institute: crash veroorzaakt druk tot 60 keer het lichaamsgewicht

Vias institute heeft door middel van sensoren vastgesteld dat vooral tijdens de eerste seconde van de aanrijding tussen de trein en de wagen de impact op de wagen gigantisch is. De wagen wordt heel snel naar alle kanten geslingerd en de kracht die zo op het lichaam terechtkomt is vele malen het eigen lichaamsgewicht.

Op minder dan een kwart van een seconde wordt er een piek gemeten van 60 G door de sensoren die op de wagen zijn gemonteerd. Een deel van die impact wordt door het voertuig geabsorbeerd. Toch komt een groot deel van de ‘versnelling’ op het lichaam van de inzittenden terecht, zeker bij de persoon die het dichtst bij de plaats van de impact zit.

Dat wil zeggen dat er een druk van ongeveer 60 keer het eigen lichaamsgewicht terecht komt op de personen in de wagen. Iemand van 70 kg krijgt zo een impact van meer dan 4.200 kg op zich. Ter vergelijking: een getrainde F16 piloot kan tot maximum 9 G aan, dit is 6 à 7 keer minder dan de impact bij de aanrijding met de trein.

Pas 3 à 4 seconden na de botsing komt de wagen tot stilstand. De kans dat iemand levend uit een dergelijke aanrijding komt is dus zeer klein, zelfs quasi onbestaande. In realiteit rijden treinen ook vaak sneller dan de 75 km/u die tijdens deze test werd aangehouden.

Je leven is echt het wachten waard: respecteer dus steeds het verkeersreglement. Dit wil zeggen dat je altijd moet stoppen aan een overweg wanneer de rode lichten knipperen, de bel rinkelt en de slagbomen gesloten of in beweging zijn.

Veiligheidsstrategie van Infrabel omvat sensibilisering en infrastructuurmaatregelen

Statistieken tonen aan dat het noodzakelijk is om continu te blijven hameren op deze veiligheids-boodschappen. In 2017 was er een toename van het aantal ongevallen aan overwegen (51 ongevallen – 9 doden) en het aantal spoorlopers (807 meldingen – 7 doden). Dit betekent dat 16 mensen vorig jaar het leven hebben gelaten door het niet respecteren van de verkeersregels of door onvoorzichtig gedrag aan overwegen en langs het spoor.

Naast infrastructuurmaatregelen (onder andere afsluitingen, camera’s, struikelmatten, bruggen/tunnels en fietspaden ter vervanging van overwegen, …) zet Infrabel ook permanent in op sensibiliserings-campagnes en veiligheidsacties (zoals “The Floor”: een virtuele beleving rond spoorlopen).

Brandweer, federale spoorwegpolitie en Securail oefenen tal van veiligheidsaspecten

Ook de andere betrokken partners maakten van de “crashtest” gebruik om bepaalde veiligheidsaspecten te testen op het terrein. 

Zo oefende de lokale brandweer met gespecialiseerd materieel in het kader van eventuele interventies op en rond de spoorinfrastructuur. Na de “crashtest” stonden ze ook in voor de evacuatie van de verschillende dummies (mannequinpoppen) uit de auto.

De federale spoorwegpolitie greep de “crashtest” aan om jonge politiemensen op te leiden tijdens ongevallen. Hierbij kwamen het toepassen van de juiste maatregelen en het realiseren van metingen die nodig zijn bij een onderzoek, het nemen van schetsen en het schrijven van een rapport aan bod.

Securail, de veiligheidsdienst van NMBS, stond in voor de bewaking van de overwegen op het traject van de “crashtest” en voor de beveiliging van de site zelf. In hun dagelijkse taken krijgen ze geregeld te maken met onveilig gedrag van mensen die het spoor willen oversteken terwijl de overweg gesloten is.

Infrabel en Vias institute bedanken iedereen voor alle medewerking en de mobilisatie van hun mensen.

Perscontacten: